Psychologia Technologia

Edukacja na miarę 2050 roku

Napisany przez Łukasz Kruszewski

W teście Gallupa jaki wykonałem kilka miesięcy temu moje dwa główne talenty to „uczenie się” oraz wizjoner, dlatego też tematy edukacji i przyszłości są mi dosyć bliskie. Staram się patrzeć w głąb i szukać różnych zależności i trendów jakie czekają nas w najbliższej przyszłości oraz dzielić się wnioskami.

Jakiś czas temu przeczytałem artykuł w którym prezes rosyjskiego Sbierbanku German Oskarowicz Gref otwarcie powiedział, że sztuczna inteligencja jest kluczową długoterminową technologią, która będzie motorem wszystkich innych technologii, bez wyjątku. W dzisiejszym świecie technologia jest dominującym czynnikiem, który determinuje wszystko inne – politykę, ekonomię, społeczeństwo, życie każdego obywatela.

Światowe Forum Ekonomiczne oczekuje, że do 2022 roku zmieni się 42% podstawowych umiejętności wymaganych do wykonywania istniejących miejsc pracy, a do 2030 roku trzeba będzie przeszkolić ponad 1 miliard ludzi, czyli prawie co 8 osobę na świecie!

Dodatkowo żyjemy obecnie w świecie pandemii koronawirusa. Gospodarka na całym świecie praktycznie zatrzymała się. Obecnie nie mówi się już o tym CZY będzie recesja ale JAK DŁUGO będzie ona trwała. W panice rządy poszczególnych krajów przygotowują się do odmrożenia gospodarek licząc się z kosztem zwiększenia zakażeń ale próbując ratować kraje przed bankructwem.

Wydawać by się mogło, że powyższe przewidywania odnośnie przyszłości nowych zawodów odejdą w niepamięć. Nic bardziej mylnego! To, że gospodarka chwilowo stanęła nie oznacza, że ludzie nie chcą zarabiać, oznacza to tyle, że to co mieli zrobić w perspektywie 10 lat będą chcieli zrobić w 5. Olbrzymia większość biznesów desperacko próbuje przebić się do świata online. Charakter pracy zaczyna się zmieniać tak samo jak zakres cenionych umiejętności.

Raport Światowego Forum Ekonomicznego przewiduje najwyższe roczne stopy wzrostu w klastrach danych i sztucznej inteligencji, zielonej gospodarce oraz w klastrach inżynieryjnych i chmurowych: na poziomie odpowiednio 41 procent, 35 procent i 34 procent. Spójrzmy w przyszłość jeszcze dalej.

Aktualnie jesteśmy w trakcie 2 wielkich rewolucji: technologicznej i biotechnologicznej. Stajemy w obliczu niespotykanych przemian, w których wszystkie dotychczasowe narracje świata upadają, a na ich miejsce nie powstała jeszcze żadna inna. Dziecko, które urodzi się dzisiaj, w 2050 roku będzie miało 30 lat i istnieje bardzo duża szansa, że będzie jeszcze żyło w XXII wieku! No dobra to w takiej sytuacji czego powinno uczyć się takie dziecko?!

Tysiąc lat temu przyszłość również była wielką niewiadomą, jednak ludzie byli przekonani, że podstawowe cechy społeczeństwa się nie zmienią. W perspektywie 50 lat pomiędzy rokiem 1000, a 1050 raczej każdy zakładał, że większość ludzi będzie nadal pracowała na roli, władcy nadal będą potrzebowali poddanych, mężczyźni nadal będą dominowali nad kobietami, przeciętna długość, życia wyniesie ok 40 lat, a ludzkie ciało będzie dokładnie takie samo. Rodzice uczyli dzieci uprawiać rolę, władać bronią białą, handlować itp. bo wiedzieli, że w perspektywie 50 lat takie umiejętności będą nadal przydatne.

Dzisiaj nie mamy pojęcia jak będzie wyglądał świat za 30 lat! Nie wiemy jak ludzie będą zarabiali na chleb, jak będą funkcjonowały przyszłe armie, a nawet jak będzie wyglądało ludzkie ciało i relacje pomiędzy płciami. Bardzo prawdopodobne, że dzięki bioinżynierii i bezpośrednim interfejsom mózg-komputer może dojść do niespotykanej rewolucji. Wszystko to powoduje to, że spora część tego czego teraz uczą się dzieci, przypuszczalnie w ciągu najbliższych lat straci znaczenie!

Jak obecnie wygląda edukacja szkolna? W skrócie, zbieramy grupę 20-30 młodych ludzi, zamykamy ich w sali po czym przychodzi dorosły i zaczyna „wtłaczać” informacje opowiadając o różnych aspektach otaczającego nas świata wymagając przy tym „samodzielnego myślenia”. W przeszłości miało to sens, ponieważ o wiadomości i wiedzę było po prostu trudno. Tymczasem w XXI wieku informacje, potężne potoki informacji wręcz nas ZALEWAJĄ. Jeżeli ktoś mieszka na zabitej deskami wiosce ale ma smartfona i Internet to na samo czytanie Wikipedii, oglądanie prelekcji TED albo korzystanie z DARMOWYCH kursów online nie starczy mu życia!

W dzisiejszym świecie OSTATNIĄ RZECZĄ jaką powinna robić szkoła to przekazywanie kolejnych informacji, których i tak jest dużo. Zamiast tego dzieciom potrzeba nauki zdolności ROZUMIENIA informacji i odróżniania tego co ważne, od tego co nie, a przede wszystkim zdolności patrzenia na informacje w szerszym kontekście i łączenia ich w szerszy obraz świata. Swoją drogą tego właśnie dotyczą algorytmy sztucznej inteligencji, bo same w sobie są bezwartościowe ale jeżeli dostarczymy im DANYCH WYSOKIEJ JAKOŚCI, czyli takich za pomocą których można opisać różne zjawiska to dopiero stają się potężnym narzędziem. Dlatego tak ważne jest rozumienie danych i ich selekcja, jest to najtrudniejszy proces w pracy specjalisty od sztucznej inteligencji.

Teraz możemy myśleć, że nauka programowania albo nauka języka chińskiego to teraz umiejętności dzięki którym w przyszłości zagwarantujemy naszym dzieciom dobrą pracę. Tylko co z tego jeżeli w 2050 roku okaże się, że sztuczna inteligencja potrafi pisać oprogramowanie znaczeni lepiej jak ludzie, a nowa aplikacja google translate jest w stanie zapewnić nam płynną rozmowę w praktycznie każdym dowolnym języku na ziemi?

To co zatem ma znaczenie? Yuval Noah Harari w książce „21 lekcji na XXI wiek” twierdzi, że szkoły powinny się przestawić na naukę „czterech K”. Krytyczne myślenie, Komunikacja, Kooperacja i Kreatywność. Patrząc na to szerzej to szkoły powinny kłaść mniejszy nacisk na umiejętności techniczne, a przerzucić się na uniwersalne umiejętności życiowe. Najważniejsze stają się umiejętności radzenia sobie ze zmianą, uczenia się nowych rzeczy, zachowania równowagi psychicznej w nieznanych sytuacjach. W 2050 roku trzeba będzie nie tylko tworzyć nowe pomysły i produkty, lecz przede wszystkim raz po raz tworzyć na nowo siebie.

Jeżeli w dotychczasowym życiu cenisz sobie stabilność to w XXI wieku prawdopodobnie nie będziesz mógł już sobie na nią pozwolić. By przetrwać i rozwijać się w przyszłym świecie potrzebne będą elastyczność umysłowa i potężne rezerwy równowagi emocjonalnej. Nieustannie będziemy musieli rezygnować z kolejnych rzeczy, które świetnie znamy i ponownie przyzwyczajać się do tego, co nieznane. Nauka dzieci przyjmowania tego co nieznane przy zachowaniu równowagi psychicznej jest dużo trudniejsza, niż uczenie wzorów fizycznych, historii, geografii i innych przedmiotów.

Z każdym rokiem udoskonalenia w dziedzinie biotechnologii i uczenia maszynowego sprawiają, że coraz łatwiejsze staje się oddziaływanie na najgłębsze ludzkie emocje i pragnienia. Coraz trudniejsze będzie odróżnienie własnych przekonań i emocji od celowych działań ekspertów marketingowych wspomaganych rozwijającą się technologią. Poznaj siebie, hasło stare jak świat, a jednak w obecnych czasach wyjątkowo aktualne. Często słyszymy o hackowaniu komputerów albo smartfonów ale żyjemy już w epoce gdzie możliwe staje się hackowanie ludzkich organizmów.

Miliony czujników, smartfonów, inteligentnych urządzeń obserwuje nas w każdym momencie. Wszystkie dane dotyczące tego dokąd chodzisz, gdzie jeździsz, latasz, co kupujesz, z kim się spotykasz, co lubisz są gromadzone. Dodatkowo coraz więcej urządzeń zbiera informacje o tym jak chodzisz, jaki masz puls, ciśnienie, tętno, a to dopiero początek. Wszystkie te dane stworzą mapę Ciebie. Algorytmy poznają Cię lepiej od Ciebie samego, dlatego tak istotne jest rozumienie samego siebie, krytyczne myślenie i analizowanie danych. Jeżeli to odpuścisz i uznasz za nie warte zachodu to Ty staniesz produktem, konsumentem informacji i trybikiem sterowanym przy pomocy maszyn.

Zaciekawiło Cię to? Chcesz dowiedzieć się o jakimś temacie więcej? Daj znać w komentarzu 🙂

O autorze

Łukasz Kruszewski

Mąż, początkujący bloger, pasjonat, ekstrawertyczny introwertyk. Uwielbia czytać, uczyć się, bawić się nowościami, patrzeć w gwiazdy i pomagać innym. Jeżeli masz na to ochotę to z chęcią wybiorę się z Tobą na kawę albo inne piwo i porozmawiam o tym i tamtym :)

Zostaw komentarz